مصطفى النوراني الاردبيلي
331
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
نيشزدگى زنبور : در صحرا زير درختان انگور يا كنار بوتههاى پُرگل ، زنبورهاى طلائى يا زنبورهاى عسل اغلب افراد را مورد حمله قرار داده و نيش مىزنند . درد و سوزش تحمل نيش زنبور بسيار ناراحت كننده است ابتداء سعى كنيد نيش را از محل گزيدگى بيرون كشيده و جاى آن را با سركه يا آمونياك بماليد ناراحتى ناشى از گزيدگى زنبور عسل در صورتى كه شخص آلرژى پوستى داشته باشد بيشتر است اگر بعد از بيرون كشيدن نيش و ماليدن سركه يا آمونياك باز هم احساس ناراحتى كرديد فورا به پزشك مراجعه كنيد . ضماد خام اسفناج جهت اورام و گزيدگى زنبور و باز كردن دمل نافع است . « 3 » * زنجبيل عبد الله و حسين پسران بسطام گويند : احمد بن رياح طبيب اين داروها را برملا كرد و گفت : اينها را بر امام عرضه كردم و در درد خاصره تجويز نمود : چهار مثقال فلفل و چهار مثقال زنجبيل و همان اندازه دارالفلفل و برنج و بسباسه و دارچين كه از هر يك به اندازه مساوى ، يعنى چهار مثقال كوبيده شود و از كف درياى صاف و خوب 45 مثقال و از شكر سفيد 46 مثقال مىكوبند و با پارچهاى الك شود يا با پرويزن ( آلتى است كه بدان بيختنىها چون شكر و آرد و امثال آن را بيزند ) موئى صاف كرده ، سپس دو برابر همه آنچه ذكر شد آنها را دو مرتبه با عسل كف گرفته شده خمير مىكنند . پس هر كس آن را جهت خاصره بخورد بايد سه مثقال از آن بخورد و هر كس براى راه رفتن بخورد 7 مثقال با آب گرم سرد شده كه به امر خدا هر درد را خارج مىسازد و با اين دارو به هيچ دارو نيازى ندارد كه از سائر داروها بىنياز مىكند و موقعى كه جهت راه رفتن بخورد كه از راه رفتن بازمانده با عسل بخورد خوب و تجربه شده است . « 1 » زنجبيل همچنين در ديگر معجونها و در روايات مختلفى آمده است كه در
--> ( 3 ) - طب المفيد ، ص 158 ( 1 ) - طب الائمه ، ص 76 .